RaşidîHilâfetDevleti
Yönetim Nizamı ve Cihazları
Şer'î hükümler çerçevesinde belirlenmiş merkezî yürütme, yargısal denetim ve ümmetin muhasebesi üzerine kurulu, kendine özgü bir devlet modeli.
Dört Kaide
İslam'da yönetim nizamı dört kaide üzerine kuruludur
Hâkimiyet Şeriatındır
Kanun koyucu irade insan değil, şeriattır.
Kanunlar şer'î hükümlerdir. Egemenlik halkın iradesinde değil, ilâhî hukukun üstünlüğündedir.
Otorite Ümmet'indir
Halife, egemen değil; vekildir.
Halife ümmetin seçimiyle iş başına gelir ve ümmetin vekili olarak görev yapar. Mutlak otorite sahibi değildir.
Tek Halife Nasbetmek Farzdır
Otorite bölünemez.
Müslümanların tek bir devleti ve tek bir Halifesi olmalıdır. Birlik, yönetim nizamının temel esasıdır.
Hüküm Benimseme Yetkisi
Anayasayı ve kanunları belirleyen Halife'dir.
Şer'î hükümleri benimseme yetkisi yalnızca Halife'ye aittir. Bu yetki, ümmetin birliğinin garantisidir.
13 Cihaz
Raşidî Hilâfet Devleti 13 cihaz üzerine kuruludur. Keşfetmek için bir cihaza tıklayın.
Halife
Halife
Halife, otoritede ve şeriatı infaz etmede Ümmet'in vekilidir. Rıza ve seçime dayalı bir akitle nasbedilir.
Yedi İnikad Şartı
Halife Nasıl Seçilir?
Biat yoluyla Halife nasbetmenin sekiz adımı
Makamın Boşalması
Mezâlim Mahkemesi, Hilâfet makamının boşaldığını ilan eder.
Geçici Emir
Geçici emir görevlerine başlar ve adaylık kapısının açıldığını ilan eder.
Aday Başvuruları
Mezâlim Mahkemesi'nin kararıyla, halifelik şartlarını taşıyan adayların başvuruları kabul edilir.
İlk Seçim
Ümmet Meclisi'nin Müslüman üyeleri, adaylar arasından oy çoğunluğuyla altı aday seçer.
İkinci Seçim
Altı adaydan oy çoğunluğuyla iki aday seçilir.
Halk Seçimi
İki adayın ismi ilan edilir ve Müslümanlardan birini seçmesi istenir.
Biat
Oyların çoğunluğunu alan kişiye, Allah'ın Kitabı ve Rasulü'nün Sünneti ile amel etmek üzere biat verilir.
İlan
Halife'nin nasbedilmesi tüm Ümmet'e ilan edilir ve geçici emirin görevi sona erer.
Makamın Boşalması
Mezâlim Mahkemesi, Hilâfet makamının boşaldığını ilan eder.
Geçici Emir
Geçici emir görevlerine başlar ve adaylık kapısının açıldığını ilan eder.
Aday Başvuruları
Mezâlim Mahkemesi'nin kararıyla, halifelik şartlarını taşıyan adayların başvuruları kabul edilir.
İlk Seçim
Ümmet Meclisi'nin Müslüman üyeleri, adaylar arasından oy çoğunluğuyla altı aday seçer.
İkinci Seçim
Altı adaydan oy çoğunluğuyla iki aday seçilir.
Halk Seçimi
İki adayın ismi ilan edilir ve Müslümanlardan birini seçmesi istenir.
Biat
Oyların çoğunluğunu alan kişiye, Allah'ın Kitabı ve Rasulü'nün Sünneti ile amel etmek üzere biat verilir.
İlan
Halife'nin nasbedilmesi tüm Ümmet'e ilan edilir ve geçici emirin görevi sona erer.
Halife'nin Salahiyetleri
Hüküm Benimseme
Şer'î hükümleri benimser; bunlar itaat edilmesi farz olan kanunlar hâline gelir.
İç ve Dış Siyaset
Devletin iç ve dış siyasetinden sorumludur. Savaş, barış ve anlaşma yetkisi ondadır.
Diplomasi
Yabancı elçileri kabul/reddetme ve Müslüman elçileri tayin/azletme hakkına sahiptir.
Tayin ve Azil
Muavinleri, valileri, kâdıları, ordu komutanlarını ve daire müdürlerini tayin eder ve azleder.
Ordu Liderliği
Ordunun genel liderliğini üstlenir; savaş ve barış kararlarını verir.
Bütçe Belirleme
Devlet bütçesini belirler; gelir ve gider fasıllarını ve meblağlarını tayin eder.
Azil Şartları
Halife'nin hâlindeki değişikliğe karar veren yalnızca Mezâlim Mahkemesi'dir
Devlet Cihazları
Her bir cihazın görev ve sorumlulukları
Yürütme
Muâvinler (Tefvîz Vezirleri)
Hilâfet'in yükünü ve sorumluluklarını Halife ile birlikte taşıyan vezirlerdir. Halife tarafından tayin edilirler.
- Halife'nin tüm salahiyetlerine vekaleten sahiptirler.
- Halife'ye ve Ümmet Meclisi'ne karşı mesuldürler.
- Halife'nin yokluğunda en yaşlı muavin geçici emir olur.
Tenfîz Vezirleri
Halife'nin yönetimine yardımcı olan icra vezirleridir. Halife ile devlet cihazları arasında aracılık yaparlar.
- Tefvîz vezirlerinden farklı olarak bağımsız karar yetkileri yoktur.
- Halife'nin emirlerini ilgili birimlere ulaştırırlar.
- İdari koordinasyonu sağlarlar.
Valiler
Halife tarafından vilâyetlere tayin edilen yöneticilerdir. Bulundukları vilâyette Halife'nin vekili olarak görev yaparlar.
- Vilâyetlerindeki tüm idari işlerden sorumludurlar.
- Halife'ye ve Ümmet Meclisi'ne karşı mesuldürler.
- Ümmet Meclisi memnuniyetsizlik bildirirse Halife tarafından azledilirler.
Güvenlik ve Savunma
Cihad Emîri
Ordunun doğrudan komutanıdır. Askerî operasyonları yönetir ve Halife'ye bağlıdır.
- Ordunun eğitimi, donanımı ve hazırlığından sorumludur.
- Savaş planlamasını ve uygulamasını yönetir.
- Doğrudan Halife'ye rapor verir.
İç Güvenlik
Devletin iç güvenliğini sağlayan ve kamu düzenini koruyan cihaz.
- Devlete yönelik iç tehditleri izler ve bertaraf eder.
- Kamu düzeni ve asayişin temini için çalışır.
Hâricîye (Dışişleri)
Devletin diğer devletlerle ilişkilerini yürüten ve dış siyaseti uygulayan daire.
- Uluslararası anlaşmaları hazırlar ve takip eder.
- Devletin dış temsilini sağlar.
- Halife'nin dış siyaset kararlarını uygular.
Ekonomi ve Hizmetler
Sanayi
Devletin endüstriyel üretim ve sanayileşme faaliyetlerini yürüten cihaz.
- Ağır sanayi ve silah üretimini yönetir.
- Devletin teknolojik bağımsızlığını sağlar.
İdarî Cihaz
Ulaşım, öğretim, sağlık, ziraat gibi halkın ihtiyaçlarını karşılamak için oluşturulan idari yapı.
- Her maslahat için bir genel müdür tayin edilir.
- Maslahatlar, Daireler ve İdareler Bölümü olarak üçe ayrılır.
- Bürokrasi yalnızca infaz edicidir; siyaset üretmez.
Denetim ve Kamusal
Kadâ (Yargı)
Anlaşmazlıkları çözen ve hakları koruyan yargı sistemi. Üç tür mahkeme bulunur.
- Kâdı (Yargıç): Muamelat ve ukubat davalarına bakar.
- Muhtesib: Toplum düzenini bozacak her türlü muhalefete müdahale eder.
- Mezâlim Mahkemesi: Yöneticilerin zulmüne, Halife'nin şeriata muhalefetine ve her çeşit zulüm davasına bakar. Halife'yi azletme yetkisine sahiptir.
Medya
Devletin medya siyasetini belirleyip uygulayan daire. İç ve dış iletişimi yönetir.
- Dâhilde güçlü bir İslâmî toplum inşası için çalışır.
- Hariçte İslâm'ın azametini ve adaletini gösterir.
- Medya araçlarının ruhsata ihtiyacı yoktur; yalnızca bilgilendirme yapılır.
Hazine Kısımları
Gelirler Kısmı
1Fey ve Harac Divanı
2Genel Mülkiyet Divanı
3Sadakalar Divanı
Giderler Kısmı
Ümmet Meclisi'nin Salahiyetleri
Üyeleri vilâyet meclislerinden doğrudan seçimle belirlenir. Her vatandaş — erkek, kadın, Müslüman veya gayrimüslim — üye olabilir.
Bağlayıcı İstişare
BağlayıcıYönetim, öğretim, sağlık, iktisat gibi derin fikrî araştırma gerektirmeyen iç siyaset işlerinde meclisin görüşü Halife'yi bağlar.
Danışma Görüşü
DanışmaMaliye, ordu, dış siyaset ve fikrî konularda Halife istişare edebilir fakat meclisin görüşü bağlayıcı değildir.
Muhasebe Hakkı
BağlayıcıDevlette gerçekleşen tüm işlerde Halife'yi muhasebe etme hakkına sahiptir.
Memnuniyetsizlik Bildirme
BağlayıcıMuavinler, valiler ve âmiller aleyhine memnuniyetsizlik bildirme hakkı vardır ve bu görüş Halife'yi bağlar.
Halife Adaylarını Seçme
BağlayıcıMezâlim Mahkemesi'nin onayladığı adaylar arasından Halife adaylarını belirleme hakkına sahiptir.
Fark Nerede?
Hilâfet nizamı ne otoriter, ne demokratik, ne de teokratiktir. Kendine özgü bir yapıya sahiptir.
Hâkimiyetin Kaynağı
Lider Hukuka Tâbi mi?
Ruhban Sınıfı
Yönetime Geliş
Yargı Bağımsızlığı
Denetim Mekanizması
Bürokrasi Rolü
Raşidî Hilâfet Devleti
Demokratik değil,
Otoriter değil,
Teokratik ruhbanlık da değil;
Şer'î hükümler çerçevesinde belirlenmiş merkezî yürütme + yargısal denetim + ümmetin muhasebesi üzerine kurulu, kendine özgü bir devlet modelidir.
KÖKLÜ DEĞİŞİM